prof. dr hab. Janusz Andrzej Rieger


Kontakt: rieger@al.uw.edu.pl

Studia na Uniwersytecie Jagiellońskim (1951-1955).
Praca w Zakładzie Słowianoznawstwa (potem: Instytucie Slawistyki) PAN (1960-1997), Instytucie Języka Polskiego PAN (1997-2004), OBTA (potem: IBI) UW (od 1997). Doktorat 1967, habilitacja 1977, profesura 1989 (wniosek: 1981). Wykłady: Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Łódzki, Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1983), Komitetu Językoznawstwa PAN (od 1974, wiceprzewodniczący 1990-2003, członek honorowy od 2005), Komitetu Słowianoznawstwa PAN (1991-2011), członek honorowy Charkowskiego Towarzystwa Naukowego (od 1999). W latach 1980-1981 wiceprzewodniczący „Solidarności” w PAN.
 Organizator Studium Polonistycznego dla młodych naukowców ze Wschodu w IS PAN (1993-1996, grant Fundacji Batorego). Inicjator Międzynarodowej Szkoły Humanistycznej w OBTA UW. Organizator badań nad gwarami polskimi na Ukrainie.

Wypromował 14 doktorów (z nich: 1 profesor mianowany, 4 profesorów „uniwersyteckich”).

Główne zainteresowania: język polski na Wschodzie, dialektologia ukraińska, onomastyka słowiańska, historia języka ukraińskiego i rosyjskiego, kontakty językowe, leksykografia.

Nagrody, wyróżnienia: nagroda Wydziału I PAN im. K. Nitscha (zespołowa) za Atlas gwar bojkowskich w 1992 r.

Zainteresowania pozanaukowe: turystyka górska.

Najważniejsze publikacje:
  • W sprawie wpływów germańskich na toponomastykę w dorzeczu Sanu, górnego Bugu i górnego Dniestru, „Rocznik Slawistyczny”, t. XXXI (1969), cz. I, s. 13-25
  • Nazwy wodne dorzecza Sanu. Ossolineum. Wrocław 1969 (Prace Onomastyczne PAN 12)
  • (współaut.) J. Rieger, E. Wolnicz-Pawłowska, Nazwy rzeczne w dorzeczu Warty. Ossolineum. Wrocław 1975 (Prace Onomastyczne PAN 24)
  • (współaut.) J. Rieger, E. Rieger, Słownik tematyczny rosyjsko-polski. Wiedza Powszechna. Warszawa 1979 (wyd. 2. rozszerzone 2003)
  • (współaut. i red.) Atlas gwar bojkowskich. Opracował — głównie na podstawie zapisów S. Hrabca — Zespół... pod kierunkiem J. Riegera, t. I – VII, Wrocław 1980-1991
  • Z dziejów języka rosyjskiego, Warszawa 1989 (wyd. 2 uzupełnione 1998)
  • Słownictwo i nazewnictwo łemkowskie, Warszawa 1995
  • The Main Stages of the Development of the Russian Place Names, „Canadian Slavonic Papers”, t. XXXVII (1995), nr 3-4, s. 455-466
  • A Lexical Atlas of the Hutsul Dialects of the Ukrainian Language, Warszawa 1997
  • Dawna strefa graniczna językowo-etniczna polsko-ukraińska w okolicach Sanoka i Przemyśla w świetle antroponimii, „Slavia Orientalis”, t. XLVI (1997), nr 2, s. 193-210
  • (współaut.) J. Rieger, I. Cechosz, E. Dzięgiel, Język polski na Ukrainie w końcu XX wieku. Cz. 1. Stan i status polszczyzny. Gwary polskie w Lwowskiem, na Tarnopolszczyznie i na Podolu. Semper, Warszawa 2002; cz. 2. Polszczyzna w Lwowskiem, Żytomierskiem i na Podolu. Teksty. Lexis. Kraków 2007
  • Gewässernamen im Flußgebiet des San. I-II, Franz Steiner Verlag Stuttgart 2003-2004 (Hydronymia Europaea, Lief. 17-18)
  • O językową charakterystykę polskich zespołów gwarowych na Litwie, [w:] Od fonemu do tekstu. Prace dedykowane prof. R. Laskowskiemu. Pod red. I. Bobrowskiego i K. Kowalik. Kraków 2005
  • (wspołaut.) J. Rieger, I. Masojć, K. Rutkowska, Słownictwo polszczyzny gwarowej na Litwie, Warszawa 2006
  • (współaut.) Я. Ріґер, О. Демська–Кульчицька, Українсько–польський тематичний словник (tytuł też w języku polskim: J. Rieger, O. Demska-Kulczycka, Słownik tematyczny-ukraińsko-polski). Видавництво Українського католицького університету, Львів 2007
Redakcja:
  • red. serii: Studia nad polszczyzną kresową, t. I-VII Wrocław (t. I-VI współred. W. Werenicz), t. VIII-XII Warszawa. 1981-2010; Język polski dawnych Kresów Wschodnich, t. 1-4. Warszawa 1996-2010 (t. 4 współred. D. A. Kowalska); Polskie słownictwo kresowe (6 pozycji, Kraków i Warszawa 2004-2007)
  • (współred.) Jan Baudouin de Courtenay a lingwistyka światowa. Red. J. Rieger, M. Szymczak, S. Urbańczyk. Ossolineum. Wrocław 1989
  • (red. naczelny), Общекарпатский диалектологический атлас, вып. 3 (ред. А. Заремба, Б. Очкова, Я. Ригер — ответственный редактор, Я. Сятковски, Э. Рудольф-Зюлковска). Варшава 1991
  • (red.) Słownik polsko-cerkiewnosłowiańsko-ukraiński Teodora Witwickiego z połowy XIX w. Opracował i przygotował do druku J. Dzendzeliwski, red. naukowy J. Rieger. Semper. Warszawa 1998
  • (red.) Jan Janów, Słownik huculski. Opracował i przygotował do druku J. Rieger. Kraków 2001
  • (red.), Studia nad słownictwem gwar ukraińskich w Polsce. Semper, Warszawa 2002
  • (red.), Język mniejszości w otoczeniu obcym. Semper, Warszawa 2002
  • (red.) Słownictwo kresowe. Studia i materiały. DiG. Warszawa 2007
  • (red.) Słownictwo gwarowe przesiedleńców z Ukrainy. Słownik porównawczy kilku wsi w Tarnopolskiem — z materiałów zebranych pod kierunkiem W. Paryla, opracowany przez K. Czarnecką, D. Kowalską, E. Rudolf-Ziółkowską pod red. J. Riegera. Lexis. Kraków 2007